Tin Tức: Xóa bỏ cơ chế 'xin - cho' trong giáo dục đại học.

Sáng 2/11, trình bày trước Quốc hội về dự luật giáo dục đại học, Bộ trưởng GD&ĐT Phạm Vũ Luận thừa nhận, giáo dục đại học còn hạn chế như phương pháp quản lý  chậm thay đổi, chưa bảo đảm yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, chưa phát huy sự sáng tạo của nhà giáo, nhà quản lý  và người học. "Vì vậy, việc ban hành luật này là cần thiết, nhằm tạo cơ sở pháp lý vững chắc, thống nhất cho sự phát triển của giáo dục đại học", Bộ trưởng Luận nói.

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Văn hóa giáo dục thanh thiếu niên và nhi đồng cũng chỉ rõ, giáo dục đại học bộc lộ nhiều yếu kém, chất lượng đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu. Trong khi đó, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến giáo dục đại học chưa hoàn chỉnh. Việc xây dựng luật phải hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo; gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học  và chuyển giao công nghệ; đổi mới công tác quản lý  giáo dục, tăng cường quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các cơ sở.

Chủ nhiệm Ủy ban Đào Trọng Thi nhận xét, dự luật vẫn chưa thể chế hóa rõ ràng một số chủ trương, chính sách lớn, chưa giải quyết thấu đáo một số vấn đề quan trọng, như: phân tầng các cơ sở giáo dục đại học, quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, cơ chế, chính sách đối với các cơ sở giáo dục đại học tư thục phi lợi nhuận và cơ sở vì lợi nhuận hợp lý.

Dù đánh giá cao đóng góp của các đại học đa lĩnh vực tổ chức theo 2 cấp nhưng ông Thi cho hay, hoạt động của các trường này, đặc biệt là ĐH Thái Nguyên, ĐH Huế và ĐH Đà Nẵng còn nhiều bất cập, không những khiến các trường thành viên không phát huy được năng lực mà còn làm triệt tiêu sức mạnh tổng hợp của cả đại học.

Và ông đề nghị bổ sung quy định cụ thể, rõ ràng hơn về địa vị pháp lý, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và mối quan hệ của các cấp, đơn vị trong đại học đa lĩnh vực tổ chức theo hai cấp. Các đại học này phải có quyền tự chủ cao để thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực  chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Cũng theo Chủ nhiệm Đào Trọng Thi, cần đẩy mạnh trao quyền tự chủ cho các trường tự quyết định những vấn đề chuyên môn, còn cơ quan quản lý  nhà nước chuyển vai trò từ kiểm soát sang giám sát hoạt động của trường và tập trung vào trách nhiệm chính là hoạch định chính sách, giám sát, kiểm tra việc tổ chức thực hiện, xóa bỏ dần cơ chế xin - cho. "Cơ quan quản lý  nhà nước về giáo dục đại học không làm thay việc của các trường", ông Thi nói thêm.

Để giám sát hoạt động của các trường, ông Thi đề nghị ban hành bộ chuẩn quốc gia về chất lượng giáo dục đại học và yêu cầu về chất lượng tối thiểu đối với các chương trình đào tạo đại trà; đồng thời cần quy định rõ việc kiểm định chất lượng phải trở thành yêu cầu bắt buộc đối với tất cả cơ sở giáo dục đại học.

"Cần sử dụng kết quả kiểm định làm căn cứ để phân loại chất lượng đào tạo của các trường, trên cơ sở đó có chính sách đầu tư, giao nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học  công nghệ và trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cũng như chế tài đối với các trường không đạt yêu cầu kiểm định chất lượng đào tạo", ông Thi chia sẻ.

Chủ nhiệm Thi đề nghị, dự luật giáo dục đại học cần quy định rõ, trình độ giảng viên phải cao hơn trình độ đào tạo. Cụ thể, giảng viên cao đẳng ít nhất phải có trình độ đại học, còn giảng viên đại học phải có bằng thạc sĩ trở lên.

Tiến Dũng